Het aantal vragen dat de Tweede Kamer stelde aan de regering steeg flink. Waar in 2010 nog 2552 vragen werden ingediend, was dat aantal in 2011 gestegen naar 3055. Daarmee kwam het aantal Kamervragen in 2011 ongeveer op het niveau van 2008 en 2009. De ‘dip’ van 2010 is mede te verklaren door de val van het kabinet en de daaropvolgende verkiezingstijd.

Kampioen Kamervragen 2011 is PvdA-Kamerlid Frans Timmermans met 97 schriftelijke vragen met Sharon Gesthuizen (SP) op de tweede plaats met 94 kamervragen. Kampioen van 2010 Marianne Thieme (PvdD) eindigde als vierde.

Uit de cijfers blijkt verder dat staatssecretaris Bleker de Tweede Kamer het vaakst te woord stond in vergelijking met andere bewindslieden: hij verscheen 127 keer. Premier Rutte sluit de rangen met slechts 27 Kamerbezoeken.

De totale vergadertijd in de plenaire zaal was in 2011 1177 uur en de Kamer kwam 111 maal plenair bijeen. Onder het tv-kijkend publiek was het debat over de politietrainingsmissie in Afghanistan op 27 januari het populairst. 154.000 kijkers stemden op het live-debat af.

Uit de Jaarcijfers 2011 valt verder op dat GroenLinks weinig succes had bij het indienen van amendementen (wijzigingsvoorstellen) op wetsvoorstellen. Van de 28 ingediende amendementen werd er niet één aangenomen door de Kamer of overgenomen door het kabinet.

In 2011 telde de publieke tribune 59.376 bezoekers, twee keer zo veel als in 2007. In haar nieuwjaarspeech maakte Kamervoorzitter Gerdi Verbeet bekend dat na het zomerreces alle openbare bijeenkomsten van de Kamer via internet te volgen zullen zijn. Ook moeten de parlementaire documenten via internet makkelijker beschikbaar komen.

Bron: Tweede Kamer

Ten aanzien van de aanwezigheid van lobbyisten in de gebouwen van de Tweede Kamer zijn een aantal algemene gedragsregels van toepassing:

1. Dagpassen worden alleen uitgereikt aan lobbyisten die bij Voorlichting kunnen aantonen dat zij een vergadering willen bijwonen die gerelateerd is aan het werkveld waarbinnen de lobbyist werkzaam is of indien men die specifieke dag afspraken heeft met één of meerdere Kamerleden.

2. Lobbyisten dienen vooraf een afspraak te maken voor gesprekken met leden, waarbij zij in voorkomende gevallen aangeven of zij worden vergezeld door derden. Dit om te voorkomen dat een lid zich “voelt overvallen”. De praktijk wijst echter ook uit dat voor of na een debat een lobbyist zich direct bij een hem/haar bekend Kamerlid meldt. Maar ook in deze gevallen geldt de fatsoensregel dat gevraagd wordt of de ontmoeting schikt.

3. Het is lobbyisten niet toegestaan zich op te houden in de werkkamers van de Kamerleden indien zich daar niemand bevindt.

4. Lobbyisten kunnen via de stafdienst Voorlichting in het bezit komen van een vast toegangsbewijs voor de gebouwen van de Tweede Kamer (met een geldigheidsduur van maximaal 2 jaar). Om in aanmerking te komen voor een vaste pas dienen lobbyisten voor hun werk vrijwel dagelijks in de Tweede Kamer te zijn. Een brief van de opdrachtgever kan hierover uitsluitsel geven.

In het geval lobbyisten bovengenoemde gedragsregels overtreden, kan de stafdienst Voorlichting overgaan tot het opleggen van een waarschuwing. Een dergelijke berisping kan zowel mondeling als schriftelijk aan de lobbyist in kwestie en/of de werkgever worden meegedeeld. In het uiterste geval of bij herhaalde overtreding van de gedragsregels kan Voorlichting een toegangspas tijdelijk dan wel definitief innemen.

In 2004 schatte het departement nog dat een Kamervraag 1750 euro kost. Uit de nieuwe berekeningen blijkt verder dat één aangenomen motie 7500 euro kost, en de ambtelijke voorbereiding van één debat vijftienduizend euro. De ministeries geven jaarlijks dertig miljoen euro uit aan het ‘bedienen’ van de Tweede Kamer.

De cijfers waren opgevraagd door VVD-fractievoorzitter Stef Blok, die zich ergert aan de verspilling van overheidsgeld. Blok ziet in de cijfers reden om er opnieuw bij zijn collega’s op aan te dringen zich te matigen. “In ieder verkiezingsprogramma stond dat we moeten bezuinigen op ambtenaren”, zegt Blok. “Maar de Kamer zorgt zelf voor enorm veel bureaucratie met moties en vragen die er alleen voor het effect zijn.” Het aantal is de afgelopen jaren spectaculair toegenomen, zegt de fractievoorzitter, die vindt dat dat het landsbestuur niet heeft verbeterd.

Bron: RTL

Samenvatting

In dit onderzoek is het proces van lobbyen door multinationals in de Haagse setting geanalyseerd. Multinationals kunnen door middel van strategische politieke activiteit het politiek beleid veranderen. Het belang van een sterke politieke strategie is groot voor multinationals.

Lobbyen is een onderdeel van de politieke strategie en vormt het geheel van activiteiten dat erop gericht is om via informatie en zakelijke argumentatie invloed uit te oefenen op beleidsvoorbereiders en beleidsbeslissers (Bennis, Pauw & Van Schendelen, 1990).

Lobbyen wordt over het algemeen gezien als informeel en verborgen. Door middel van dit onderzoek wordt getracht inzicht te verkrijgen in het proces van lobbyen.

Voor dit onderzoek zijn zestien lobbyisten geïnterviewd die lobbyen voor een multinational gevestigd in Nederland. De lobbyisten zijn werkzaam bij lobbykantoren, gespecialiseerde adviesbureaus, brancheorganisaties of de multinationals zelf. De topics van de vragenlijst zijn; methoden, middelen, setting en proces van lobbyen.

Er werd daarnaast dieper ingegaan op voorwaarden voor een succesvolle lobby en never do’s tijdens het lobbyen. De lobbyisten uit dit onderzoek onderscheiden vijf fasen in het proces van lobbyen.

Fase één beslaat het monitoren van de actualiteiten en de politieke agenda.

De tweede fase start wanneer een issue zich aandient. Tijdens fase twee wordt deze issue in kaart gebracht.

In de derde fase gaat de lobbyist op zoek naar mogelijke stakeholders in de issue. Een boodschap wordt sterker wanneer er medestanders gevonden zijn.

In de vierde fase wordt de strategie uitgevoerd. De informatiestrategie richt zich op het verstrekken van informatie met betrekking tot de issue aan de beleidsbeslisser (Hillman & Hitt, 1999).

De laatste fase bestaat uit het overbrengen van de boodschap naar de beleidsbeslisser.

In het proces van lobbyen bestaat ruimte om terug te gaan naar een vorige fase.

De reputatie en het netwerk van de lobbyist hebben invloed op het verloop van de lobby. Daarom is het van belang tijdens de lobby informeel en formeel contact te onderhouden met beleidsbeslissers.

Bron: masterthesis ‘contacten activeren. strategisch lobbyen bij politici’, augustus 2011, Sofie van Hees (VU)

Het Presidium van de Tweede Kamer onder voorzitterschap van gekozen kamervoorzitter Gerdi Verbeet (PvdA) gaat bezien of de toegang van de 61 lobbyisten met een pas op zijn plaats is en of hun namen via een register openbaar gemaakt gaan worden. Het Europees Parlement heeft een register, maar registratie is (nog) niet verplicht voor de in Brussel en Straatsburg werkzame lobbyisten.

Saillant – in kringen van Haagse lobbyisten verteld – is dat de procedure om een vaste pas te verkrijgen nog steeds niet-transparant zal zijn, ook niet op het moment dat de namen van vastepashouders bekend gemaakt zullen zijn. En dan, voor lobbyisten is het Kamergebouw hun kantoorruimte, dus waarom niet alle lobbyisten, na registratie, een pas verstrekken? Of mogen sommige lobbyisten meer dan andere en is daarom het gros aangewezen om in de rij met troepen schoolkinderen op kousenvoeten zonder broekriem hun kantoor, het Kamergebouw, te betreden?

Waar komt dit idee van Haagse registratie – vrij plotseling – vandaan? De beroepsvereniging voor Public Affairs heeft ook nog geen standpunt hierover ingenomen, gelet op hun eigen platform. De bron is de oproep vanuit de PvdA, tijdens het wetgevingsoverleg over de raming Tweede Kamer 2012, op 20 juni 2011.

(…) Heijnen (PvdA): Mijn volgende hoofdpunt betreft de lobbyisten. Ik begrijp niet waarom er nog steeds geen openbaar register van lobbyisten is. Ik vind het een democratisch goed als burgers kunnen beoordelen wie er allemaal proberen professioneel invloed uit te oefenen op de politiek. Het hoort bij transparantie, bij openheid en bij helderheid om te weten welke belangen een rol spelen bij de beoordeling van de besluitvorming in de Kamer. Bovendien is het een service. Door zo’n openbaar register weet men immers ook wie men kan benaderen voor bepaalde belangen.

(…) Verbeet (PvdA): Dan kom ik op het register voor lobbyisten. De heer Heijnen heeft gevraagd of het mogelijk is om een openbaar register te maken van de in de Tweede Kamer actieve lobbyisten.

Lobbyisten hebben de mogelijkheid om via de Stafdienst Voorlichting een vaste pas te krijgen. Het criterium daarvoor is dat betrokkenen 80% van hun werkzaamheden in de Kamer uitvoeren. Verder wordt in principe alleen per bedrijf of organisatie een pas uitgereikt, dus niet per persoon. Ik ben het met de heer Heijnen eens dat transparantie in dezen belangrijk is. De organisaties die zich door een lobbyist laten vertegenwoordigen, worden ook genoemd. Ik zal het verzoek van de heer Heijnen met een positieve intentie mijnerzijds in het Presidium aan de orde stellen.

(…) Het Presidium vindt het echter de verantwoordelijkheid van fracties en individuele leden zelf om mensen te ontvangen of niet te ontvangen. Het Presidium heeft er geen behoefte aan dat we alleen lobbyisten in het gebouw toelaten die een soort keurmerkje hebben.

Bron: (ongecorrigeerd) stenografisch verslag van wetgevingsoverleg van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken (maandag 20 juni 2011)

“Een levenshouding”, zo omschrijft Ben Pauw het werk van de Public Affairs-adviseur in een interview, jaren geleden. “Het begint met oprechte belangstelling voor de ander. Dat betekent investeren in mensen. Het gaat niet alleen om wat je komt halen, maar ook wat je teruggeeft zonder dat je er zelf belang bij hebt.” Ben heeft recht van spreken. Op de kop af 25 jaar geleden – in 1986 – vestigde hij zich als zelfstandig adviseur in een tak van sport die hij als het ware nog moest uitvinden. “Als lobbyist”, zou Ben desgevraagd maar met tegenzin – want te plat en oppervlakkig – uitleggen. Public Affairs zei in die tijd niemand iets.

Ben Pauw is op 28 maart 2011 thuis en in bijzijn van zijn vrouw Carla op 67-jarige leeftijd overleden. Hij heeft een kort ziekbed gehad. Drie maanden geleden vierde hij Sinterklaasavond nog opgewekt en gezond met zijn collega’s.

Het beeld van de lobbyist is dat van een snelle jongen. Rijdend in een nog snellere auto, champagne drinkend bij een copieus diner en gebakken lucht verkopend. Ben heeft in zijn leven alles gedaan om dit beeld naar het rijk der fabelen te verwijzen: in perscentrum Nieuwspoort eet hij een broodje Coburger ham, op een tweedehands Tomos-brommer rijdt hij met wapperende jas èn sigaar naar zijn Haagse cliënten (nooit klanten). Niet alleen in zijn levenshouding heeft Ben het begrip lobbyist van inhoud voorzien. Samen met hoogleraar politicologie Rinus van Schendelen heeft hij in talloze publicaties – boeken en artikelen – Public Affairs op de kaart gezet en van een theoretisch kader voorzien.

De eerste cliënt was VNU. Joep Brentjens, toen voorzitter van de Raad van Bestuur, hoefde geen twee keer na te denken om hem in te schakelen. “Het was simpelweg een win-win: VNU ging binding aan met een eersteklas adviseur en Ben kreeg een uitstekende startpositie voor zijn nieuwe onderneming”, blikt hij terug. Zijn stijl omschrijft Brentjens als “bescheiden en sympathiek”. Nimmer op de voorgrond en altijd op basis van argumenten. “Ben leefde zich intens in de strategie van het bedrijf in, zowel bij de betrokken partijen als de daarbij in aanmerking komende overheden. Daarmee kon hij partijen aan tafel krijgen en voorbereidende gesprekken voeren.”

Het is de rode draad in zijn werk. Ben is niet de lobbyist die even een kop koffie komt drinken als hij iets wil van een gezagsdrager, met een boodschappenlijstje op zak. Ben analyseert, signaleert en zet zijn creativiteit in. Hij komt pas op de koffie als hij een oplossing in spé heeft. Hij denkt mee en stuurt op wat haalbaar is. En dat begint met tegenspel aan zijn cliënt: menigeen heeft eerst een lesje in realisme gekregen. Juist door dit realisme worden deuren voor hem geopend, waar anderen die moeten forceren. In ieder geval één keer per jaar opent Ben de deur voor iedereen die “er toe doet”, tijdens de Haagse Nazomerborrel altijd vlak vóór Prinsjesdag. De HNB is nog steeds een instituut.

Ben was een man van perfectie en details. Maar hij was ook een man met humor en inlevingsvermogen. Op Sinterklaasavond zet hij “zie ginds komt de stoomboot” in op zijn trekharmonica. Tijdens een diner met collega’s maakt hij een bril van het juist geserveerde gerecht èn zet hem op. Een studente die als secretaresse bijspringt en naarstig op zoek is naar een kamer? Ben schiet, zoals altijd, te hulp.

Ben is altijd meer geweest dan gewoon een collega, of gewoon een adviseur. Praktisch iedereen wie met of voor hem werkte, werd een kennis of een vriend. Vriendschap en goede betrekkingen vallen of staan met vertrouwen, zo wist Ben. Meer dan iets anders heeft hij er zijn werk van gemaakt om dit vertrouwen niet te beschamen.

As professional lobbyists, we perform a tremendously important service not only to our employers and clients but also to the public at large, in an ethical, legal and Constitutional manner. ALL members adhere to a principled Code of Ethics that focuses on promoting the highest level of ethical lobbying in the country. Additionally, the League stresses the importance of continued education of the lobbying community by promoting the Lobbying Certificate Program which helps those of all skill levels improve their knowledge of the legislative process and lobbying profession.

The American League of Lobbyists believes that through transparency, continued ethical representation and a strong educational campaign, we will help Americans understand the critical roles that lobbyists play in our society. The right to petition the government is central to ensuring that this country will always be one of the people, by the people and for the people and lobbyists help convey that message.

Geen extra geld

Nu betalen studenten in een (full time) bestuurdersjaar gewoon collegegeld, terwijl ze geen onderwijs volgen. “Dat is raar”, aldus Lucas. “Zeker omdat de overheid daar gemiddeld nog 4300 euro per jaar per student aan bijdraagt.”

Het ‘uitgeschreven’ jaar wordt niet meegeteld in de nominale studieduur. Na afloop van het bestuursjaar wordt de studie als gepland afgerond. Beide organisaties stellen dat hun voorstel budgetneutraal is.

Lucas steunt daarom het idee van de Landelijke Kamer van Verenigingen en het Interstedelijk Studenten Overleg,  die beide stellen dat hun voorstel dus juist geen extra geld hoeft te kosten waarvoor staatssecretaris van OCW, Halbe Zijlstra (VVD) bevreesd is. “Ik vind het een interessant idee en hoor graag van de staatssecretaris wat hij ervan vindt”, aldus het VVD-Kamerlid.

De Commissie gaat niet zover Verheugen een lobbyverbod op te leggen, maar de Duitse ex-politicus mag over een periode van meer dan twee jaar geen contact opnemen met zijn voormalige diensten en een hele reeks ondernemingen. Het verbod is terugwerkend vanaf zijn ontslag als commissaris tot april 2012.

Verheugen richtte ‘The European Experience Company GmbH’ op samen met zijn vriendin Petra Erler, die zijn kabinetschef was in de Europese Commissie. Bovendien “vergat” Verheugen zijn nieuwe activiteiten als lobbyist aan te geven bij het bevoegde ethisch comité van de Commissie, wat sinds eind jaren ’90 verplicht is. Dat dat comité nu de activiteiten van Verheugen aan banden legt, heeft hij te danken aan het feit dat hij en zijn vriendin “niet voldoende meewerkten” met het onderzoek, zo luidt de uitleg. Het ethisch comité ontving niet alle gegevens die het had opgevraagd over het lobbybureau in Potsdam.

Bron: Belga

Deze week werd duidelijk dat de bestuurders in het onderwijs in de toekomst niet meer dan 223.666 euro mogen verdienen. Dit geldt zowel voor nieuwe benoemingen als voor herbenoemingen van bestuurders.

In de zorgsector is deze kwestie ook actueel. Nadat minister Schippers in eerste instantie had aangegeven dat het kabinet niet van plan was om de Balkenendenorm (187.000 euro) in te voeren voor de bestuurders in de zorgsector, is tijdens de behandeling van de VWS begroting  in november 201o de motie Wolbert c.s (32500-XVI nr 73) aangenomen.

Deze motie houdt in dat de regering wordt verzocht om de beloningen voor bestuurders en toezichthouders in de zorgsector onder het eerste regime van de wettelijke norm voor beloningen in de publieke en semipublieke sector te laten vallen. Met andere woorden: onder de Balkenendenorm. Deze motie is met een ruime meerderheid aangenomen: PvdA, SP, PvdD, GroenLinks, ChristenUnie en PVV stemden voor deze motie. Saillant detail is dat woorden van gelijke strekking in de verkiezingsprogramma’s van het CDA en PVV stonden, maar dat deze niet in het regeer- en gedoogakkoord zijn opgenomen.

Tot zover lijkt alles duidelijk. Maar dan komt het wetsvoorstel “Wet normering bezoldiging topfunctionarissen (WNT)” van minister Donner (Binnenlandse Zaken) om de hoek kijken. Dit wetsvoorstel is eerder deze maand naar de Tweede Kamer gestuurd. In dit wetsvoorstel worden de zorgbestuurders in het tweede regime geplaatst, d.w.z. dat de beloning niet mag uitstijgen boven de voor die sector geldende norm. Dus volgens dit wetsvoorstel komen zorgbestuurders niet onder de Balkenendenorm te vallen. Dit is in strijd met de door de Tweede Kamer aangenomen motie Wolbert c.s.

Levert dit alles een grote bezuiniging op? Volgens de CPB berekeningen zou het gaan om een bedrag van ca. 600 miljoen euro. Een aanzienlijk bedrag, vooral in deze tijd van bezuinigingen.

Kortom, het laatste woord hierover is nog niet gesproken. Mijn voorspelling: er zal ongetwijfeld een amendement op de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen komen. In deze tijd waarin van iedereen wordt gevraagd om zijn/haar maatschappelijke verantwoordelijkheid te nemen, valt daar ook niet aan te ontkomen.